Максім Сарычаў. Сляпая Зона

Праекты Максіма Сарычава поўняцца строгай дасканаласцю і канкрэтыкай, ён дакладны ў сваёй дакументалістыцы. Ці справядлівае такое сцверджанне для «Сляпой зоны», праекту, дзе аўтар мяняе свой метад і сумяшчае розныя медыумы: фатаграфію, знойдзеную графіку, архіў? Мнагапланавы матэрыял, увядзенне буйнафарматных анатамічных выяваў і аб’ектаў ад пачатку выводзіць выказванне і з поля дакументальнага, і фатаграфічнага. Фота так ці інакш займае цэнтральнае месца, але цяпер на здымках – мінімум пэўнасці, нават калі ўсё выглядае цалкам адназначна. Магчыма, упершыню ў сваёй практыцы Сарычаў пашырае атмасферу, уласцівую ягоным фатаграфіям, на ўвесь праект і робіць гэта насамрэч удала. Праца інтэнсіўная і наўпроставая. Шматузроўневасць кампазіцыі паказвае аўтарытарнасць у канцэнтраваным выглядзе.

 

Наўрад ці тэматыка падасца новай. Відавочная сувязь Сарычава з журналісцкім асяроддзем і ангажаванасць у палітычны парадак дня. Разам з тым можа скласціся ўражанне, нібы той гвалт, пра які гаворыць выстава – штосці аддаленае, існуе збольшага ў гіперадчувальнай свядомасці творцаў, крытычных журналістаў і адмыслоўцаў у правах чалавека. Назва выставы якраз і падкрэслівае ягоную малазаўважнасць, аўтар гаворыць пра надзённае: праблема культу сілы і неабмежаванай улады па-ранейшаму актуальна, хоць і не ёсць адзінай праблемай сучаснасці.

 

Тэма этыкі – асноўная ў творчасці Сарычава. Ён дэманструе непрыемныя і балючыя прыклады, і ў сваім вывучэнні болю не хоча пазбягаць катаванняў і смерці. Праз складаную сістэму адсылак выбудоўваецца дакладна прапісанае поле пакутаў і страху. Ці, магчыма, толькі аповеду пра іх? Сапраўды, сродкі і вобразы, якімі карыстаецца аўтар, нібы прыносяць у праект элемент эпічнасці, эстэтыкі падання. Ягоныя колеры і выключная выверанасць ракурсу дадаюць усяму выказванню адценне містыкі, паўстаюць дэкарацыямі, на фоне якіх дзеіць страшная, нічым не абмежаваная сіла.

 

Поле «Сляпой зоны» – лагічнае, насычанае, але і неадназначнае. У святле сённяшняга росту папулісцкіх настрояў, праект паўстае нялішняй перасцярогай, напамінам пра непераадоленасць аўтарытарнага, пра прымальнасць мовы гвалту як сродку ў дасягненні палітычных мэтаў і рэгуляцыі грамадскіх дачыненняў.

 

Аляксей Талстоў, куратар